Du lịch Việt Nam chuyển mạnh từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị

Du lịch Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu không chỉ gia tăng số lượng khách mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, khả năng chi tiêu, thời gian lưu trú và giá trị mà hoạt động du lịch tạo ra cho nền kinh tế. Những kết quả tích cực trong tám tháng đầu năm 2026, cùng với các định hướng mới về phát triển du lịch theo chiều sâu, đang tạo nền tảng để ngành Du lịch tăng tốc trong những tháng cuối năm.

Theo thông tin được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố, tháng 8.2026 Việt Nam đón gần 2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 19,7% so với tháng trước và tăng 18,4% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung tám tháng đầu năm, lượng khách quốc tế đạt gần 16 triệu lượt, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tháng 8 thường thuộc mùa thấp điểm của thị trường khách quốc tế nhưng lượng khách đến Việt Nam vẫn ở mức cao, cho thấy nhu cầu đối với điểm đến Việt Nam tiếp tục được duy trì. Đường hàng không chiếm khoảng 83% tổng lượng khách quốc tế, tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trong kết nối Việt Nam với các thị trường nguồn.

Kết quả trên diễn ra trong bối cảnh ngành Du lịch đang có sự điều chỉnh rõ hơn về tư duy phát triển. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 đặt ra định hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tăng trưởng dựa chủ yếu vào số lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng. Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 thu hút từ 45 đến 50 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ khách du lịch đạt 80–90 tỷ USD và đóng góp trực tiếp của du lịch vào GDP đạt từ 10–12%.

Cùng với những chỉ tiêu về quy mô, định hướng phát triển sản phẩm cũng đang có sự thay đổi. Du lịch văn hóa gắn với các lĩnh vực công nghiệp văn hóa được xác định là một trong những nhóm sản phẩm cần ưu tiên. Bên cạnh đó là du lịch nghỉ dưỡng biển đảo, du lịch đường thủy ven sông và ven biển, du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, du lịch ẩm thực và các sản phẩm mang bản sắc đặc trưng của từng vùng miền. Việc đa dạng hóa sản phẩm hướng đến mục tiêu kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo thêm lý do để khách quay trở lại Việt Nam.

Xu hướng này cũng cho thấy khái niệm về sức cạnh tranh của một điểm đến đang thay đổi. Tài nguyên thiên nhiên hay di sản văn hóa vẫn là những lợi thế quan trọng, nhưng không còn đủ nếu thiếu những sản phẩm có khả năng chuyển các giá trị tài nguyên thành trải nghiệm cụ thể cho du khách. Một điểm đến có cảnh quan đẹp nhưng thiếu sản phẩm về đêm, hoạt động trải nghiệm, ẩm thực đặc sắc, hệ thống giao thông thuận tiện hay dịch vụ số thân thiện sẽ khó kéo dài thời gian lưu trú và mức chi tiêu.

Chuyển đổi số vì vậy được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với hiệu quả kinh tế du lịch. Việc xây dựng dữ liệu điểm đến, nền tảng cung cấp thông tin, bản đồ số, hệ thống đặt dịch vụ và ứng dụng công nghệ trong quản trị không chỉ phục vụ quảng bá mà còn giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý hiểu rõ hơn hành vi của thị trường. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đang đề xuất các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược phục vụ kinh tế du lịch, công nghiệp văn hóa và nghệ thuật biểu diễn, cho thấy chuyển đổi số ngày càng được coi là một bộ phận của hạ tầng phát triển ngành.

Một yêu cầu khác là phát triển du lịch theo hướng xanh và bền vững. Khi lượng khách tăng nhanh, áp lực lên môi trường, hệ thống hạ tầng, di sản và đời sống cộng đồng tại các điểm đến cũng gia tăng. Vì vậy, hiệu quả của du lịch không thể chỉ được đo bằng số lượt khách. Khả năng bảo tồn tài nguyên, tạo sinh kế cho cộng đồng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và duy trì chất lượng môi trường cần trở thành các thành tố trong đánh giá phát triển điểm đến.

Trong năm 2026, mục tiêu đón khoảng 25 triệu lượt khách quốc tế đặt ra yêu cầu rất lớn đối với những tháng còn lại của năm. Với gần 16 triệu lượt khách đã được ghi nhận trong tám tháng đầu năm, mùa cao điểm khách quốc tế từ cuối năm sẽ giữ vai trò quan trọng đối với kết quả chung. Tuy nhiên, cùng với việc hoàn thành mục tiêu về lượng khách, bài toán quan trọng hơn là chuyển dòng khách thành doanh thu, việc làm và những giá trị kinh tế – xã hội bền vững.

Những thay đổi về chính sách và kết quả tăng trưởng trong thời gian gần đây cho thấy du lịch Việt Nam đang chuyển dần từ tư duy “đón được bao nhiêu khách” sang câu hỏi “khách ở bao lâu, chi tiêu như thế nào và nhận được trải nghiệm gì”. Đây sẽ là một trong những vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với khả năng nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn tới.

Nguồn tham khảo biên tập: Cổng Thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Báo Điện tử Chính phủ; Trung tâm Thông tin du lịch – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, tháng 8–9.2026.

Võ Kim Dùng./.