Bảo vệ môi trường – nền tảng cho phát triển văn hóa, thể thao và du lịch bền vững

Bảo vệ môi trường ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quá trình phát triển các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch. Không chỉ góp phần giữ gìn cảnh quan, tài nguyên thiên nhiên và các giá trị văn hóa, công tác bảo vệ môi trường còn tạo nền tảng để nâng cao chất lượng hoạt động du lịch, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tổ chức các hoạt động thể thao an toàn, thân thiện với môi trường và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Trong thời gian qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã từng bước đưa yêu cầu bảo vệ môi trường vào quá trình xây dựng chính sách, quản lý nhà nước và tổ chức các hoạt động chuyên môn. Cách tiếp cận này được thể hiện từ công tác quy hoạch, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển du lịch, tổ chức lễ hội, hoạt động thể dục thể thao đến công tác tuyên truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Một trong những hướng triển khai nổi bật là tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và cộng đồng về bảo vệ môi trường. Năm 2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Tháng hành động vì môi trường, Ngày Đại dương thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, trong đó chú trọng tuyên truyền về hành động khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ hệ sinh thái biển, giảm rác thải nhựa và thúc đẩy lối sống xanh.

Đáng chú ý, công tác bảo vệ môi trường được gắn với thế mạnh của ngành là truyền thông, văn hóa và nghệ thuật. Các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình và các đơn vị văn hóa được khuyến khích tăng cường truyền thông về bảo vệ môi trường trên các nền tảng số; đồng thời phát huy vai trò của các chương trình nghệ thuật, hoạt động văn hóa cộng đồng để truyền tải những thông điệp về sống xanh, tiêu dùng bền vững, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa bởi việc thay đổi nhận thức, thói quen và hành vi của cộng đồng cần được thực hiện thường xuyên, gần gũi và phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Hình ảnh du lịch Xanh (nguồn: trường cao đẳng DL Sài gòn)

Trong lĩnh vực du lịch, bảo vệ môi trường được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với chất lượng điểm đến và khả năng phát triển lâu dài của ngành. Việc khai thác tài nguyên du lịch phải đi đôi với bảo vệ cảnh quan, hệ sinh thái, nguồn nước, đa dạng sinh học và các giá trị văn hóa bản địa. Đối với các khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng và các địa bàn có lượng khách tập trung cao, những yêu cầu về thu gom, phân loại và xử lý chất thải, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, hạn chế rác thải nhựa và bảo vệ cảnh quan ngày càng có vai trò quan trọng.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển du lịch từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững. Ngày 7/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 263/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Chương trình đặt yêu cầu đổi mới tư duy, phương thức phát triển và quản trị du lịch theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững.

Thực tiễn cũng cho thấy nhu cầu đối với du lịch bền vững đang ngày càng rõ nét. Theo thông tin được Cổng thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dẫn từ Báo cáo Du lịch và Bền vững năm 2026 của Booking.com, 85% du khách Việt Nam được khảo sát cho rằng du lịch bền vững là điều quan trọng hoặc rất quan trọng; đồng thời 85% mong muốn góp phần làm cho điểm đến trở nên tốt đẹp hơn sau chuyến đi. Những thay đổi trong nhu cầu của du khách đặt ra yêu cầu các điểm đến phải quan tâm nhiều hơn đến môi trường, cộng đồng địa phương và việc bảo tồn các giá trị tự nhiên, văn hóa.

Cùng với du lịch, bảo vệ môi trường trong lĩnh vực văn hóa được triển khai gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, bảo tàng, thư viện, trung tâm văn hóa, khu vực tổ chức lễ hội vừa là không gian bảo tồn các giá trị văn hóa, vừa là những địa điểm thu hút đông người. Vì vậy, việc giữ gìn cảnh quan, kiểm soát chất thải, bảo đảm vệ sinh môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên tại những địa điểm này có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Trong lĩnh vực thể thao, yêu cầu bảo vệ môi trường cũng từng bước được chú trọng trong tổ chức các hoạt động, giải thi đấu và quản lý cơ sở vật chất thể dục thể thao. Việc sử dụng tiết kiệm điện, nước; quản lý chất thải; hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần; giữ gìn vệ sinh tại các nhà thi đấu, sân vận động, khu tập luyện và khu vực tổ chức sự kiện là những giải pháp thiết thực để xây dựng môi trường thể thao xanh, sạch và an toàn.

Đặc biệt, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ ngành được xác định là một giải pháp quan trọng. Trong năm 2026, Bộ đã tổ chức các lớp tập huấn về công tác bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực, kỹ năng bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch. Tại thành phố Cần Thơ, chương trình tập huấn tập trung vào hệ thống văn bản pháp luật, phương hướng và giải pháp bảo vệ môi trường, kỹ năng truyền thông đa phương tiện và kinh nghiệm thực tế tại các cơ sở lưu trú, khu điểm du lịch, di tích, lễ hội và cơ sở thể dục thể thao.

Cùng với đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”, hướng tới tạo chuyển biến về nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động; xây dựng cảnh quan cơ quan, đơn vị xanh - sạch - đẹp và hình thành nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường

Thời gian tới, công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch cần tiếp tục được thực hiện theo hướng chủ động, đồng bộ và gắn chặt hơn với nhiệm vụ chuyên môn. Trọng tâm là tăng cường lồng ghép các yêu cầu môi trường trong quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành; nâng cao hiệu quả quản lý tại các khu, điểm du lịch, di tích, cơ sở lưu trú và thiết chế văn hóa, thể thao; thúc đẩy chuyển đổi số trong giám sát và truyền thông môi trường; khuyến khích các mô hình du lịch xanh, cơ sở văn hóa và thể thao thân thiện với môi trường; đồng thời tăng cường giáo dục, truyền thông để hình thành thói quen tiêu dùng bền vững trong cộng đồng và du khách.

PhùngBảo vệ môi trường không phải là nhiệm vụ riêng của lĩnh vực tài nguyên và môi trường mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó văn hóa, thể thao và du lịch có lợi thế đặc biệt trong việc lan tỏa nhận thức và chuyển hóa nhận thức thành hành động. Việc xây dựng những điểm đến xanh, không gian văn hóa xanh, hoạt động thể thao thân thiện với môi trường và lối sống văn minh, có trách nhiệm sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo tồn các giá trị tự nhiên và văn hóa, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong giai đoạn mới

 Tiến tổng hợp tin bài./.