Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy đã dự và phát biểu khai mạc Hội thảo tham vấn Dự thảo báo cáo đánh giá mức độ sẵn sàng trong việc thực hiện Khuyến nghị của UNESCO về đạo đức trí tuệ nhân tạo (AI). Hội thảo do Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) phối hợp với Bộ KH&CN tổ chức.

Tham dự Hội thảo có bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam; ông Johnathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam; ông Julien Guerrier, Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam; cùng đại diện các Cục, Vụ chức năng của Bộ KH&CN, một số Bộ, ngành, viện nghiên cứu và các tổ chức quốc tế.

Việt Nam đẩy mạnh hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về AI

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bùi Thế Duy nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo trong đời sống xã hội cũng như trong hoạt động chuyên môn hằng ngày của đội ngũ cán bộ, công chức. Theo Thứ trưởng, bên cạnh những lợi ích to lớn, việc sử dụng và ứng dụng AI cũng đặt ra nhiều vấn đề về đạo đức cần được quan tâm đúng mức.

Thứ trưởng lưu ý, AI không phải lúc nào cũng bảo đảm độ tin cậy tuyệt đối. Nếu người sử dụng thiếu kiến thức nền tảng, chưa xác định rõ các vấn đề cần đặt câu hỏi và chưa có cơ sở pháp lý vững chắc, việc dựa vào AI để hỗ trợ xử lý công việc có thể dẫn tới những quyết định sai lệch, thiếu chính xác.

Thông tin tại Hội thảo cho biết, Việt Nam đang tích cực xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến AI. Trong đó, dự thảo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo cũng như Luật Công nghiệp công nghệ số đều đã đề cập đến nội dung phát triển và ứng dụng AI. Đồng thời, Bộ KH&CN cũng đang tham vấn ý kiến của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) về các vấn đề sở hữu trí tuệ liên quan đến lĩnh vực này.

Thứ trưởng Bùi Thế Duy bày tỏ sự cảm ơn đối với sự hỗ trợ, đồng hành của các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc và UNESCO, đồng thời mong muốn tiếp tục nhận được sự hợp tác trong việc hình thành đội ngũ chuyên gia về AI và chuyển đổi số, tham gia sâu vào mạng lưới chuyên gia toàn cầu, đóng góp thiết thực cho sự phát triển chung của lĩnh vực này.

AI cần được phát triển có trách nhiệm, lấy con người làm trung tâm

Chia sẻ tại Hội thảo, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, khẳng định tốc độ đổi mới công nghệ chưa từng có đang làm thay đổi sâu sắc bức tranh kinh tế – xã hội toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc lồng ghép các giá trị nhân văn vào tiến trình chuyển đổi số trở nên hết sức quan trọng và cần được coi là kim chỉ nam cho việc xây dựng chính sách và hành động thực tiễn.

Theo bà Pauline Tamesis, AI hiện không chỉ là một công cụ hỗ trợ mà đã trở thành lực lượng định hình lại cách con người sống, làm việc, học tập và tương tác. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu AI sẽ giúp xây dựng một xã hội công bằng, bền vững hơn hay vô tình làm gia tăng khoảng cách bất bình đẳng. Hiện nay, Liên hợp quốc đang phối hợp với các chính phủ và cộng đồng quốc tế thúc đẩy các giá trị chung thông qua việc xây dựng Hiệp ước Toàn cầu về Kỹ thuật số, kêu gọi bảo đảm rằng các công nghệ số và công nghệ mới nổi, trong đó có AI, phải được phát triển và quản lý theo cách có đạo đức, lấy con người làm trung tâm và phục vụ lợi ích chung của xã hội.

Bà Pauline Tamesis đánh giá, Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi để trở thành quốc gia tiên phong trong quản trị AI có đạo đức và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện. Tầm nhìn chiến lược được xác định trong Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được cho là rõ ràng, táo bạo và hướng tới tương lai. Bà khẳng định, đội ngũ Liên hợp quốc tại Việt Nam luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ Việt Nam trong hành trình này.

Về phía UNESCO, ông Johnathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam cho biết, tại Hội thảo đã công bố những đánh giá sơ bộ từ Phương pháp luận Đánh giá mức độ sẵn sàng về đạo đức AI (RAM) do UNESCO triển khai tại Việt Nam. Công cụ RAM giúp các quốc gia tự đánh giá khả năng sẵn sàng trong việc triển khai AI theo Khuyến nghị về Đạo đức AI được UNESCO thông qua năm 2021. Đây là hoạt động hợp tác chặt chẽ giữa UNESCO và Việt Nam. Dự kiến, báo cáo hoàn chỉnh kèm theo các khuyến nghị chính sách cụ thể sẽ được trình Chính phủ Việt Nam và các đối tác vào cuối năm 2025, qua đó tạo nền tảng xây dựng hệ sinh thái AI an toàn, có trách nhiệm và vì con người.

Tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Quế Anh, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, đại diện nhóm chuyên gia liên ngành đã trình bày Dự thảo báo cáo đánh giá mức độ sẵn sàng trong việc thực hiện Khuyến nghị của UNESCO về đạo đức AI tại Việt Nam. Báo cáo đưa ra nhiều khuyến nghị liên quan đến phát triển và ứng dụng AI cũng như các chuẩn mực đạo đức, dựa trên 181 bộ chỉ số RAM của UNESCO, kết hợp với quá trình thu thập dữ liệu, tham vấn chuyên gia và tổ chức các hội thảo đa bên liên quan.

Duong Huy