Bảo vệ môi trường là ưu tiên chiến lược trong phát triển bền vững

Công tác bảo vệ môi trường tiếp tục chuyển mình mạnh mẽ, góp phần thực hiện cam kết quốc tế và bảo vệ quyền được sống trong môi trường trong lành của người dân.

Theo dự báo của Ngân hàng Thế giới, tăng trưởng kinh tế toàn cầu giai đoạn 2022-2030 chỉ đạt trung bình 2,2%/năm, mức thấp nhất trong ba thập kỷ qua. Điều này khiến các mục tiêu phát triển bền vững khó đạt được, trong khi xu thế toàn cầu hóa chậm lại bởi cạnh tranh chiến lược, xung đột khu vực và ảnh hưởng của dịch bệnh. Dòng đầu tư quốc tế có xu hướng giảm, song đang tái cấu trúc mạnh mẽ theo hướng xanh và số hóa. 

(nguồn: internet)

Thực tiễn quốc tế cho thấy, nếu chỉ chạy theo thành tích kinh tế mà thiếu quan tâm tới môi trường, thiệt hại sẽ vượt xa giá trị tạo ra. Tại Việt Nam, chi phí chăm sóc sức khỏe do ô nhiễm tăng từ 0,3% GDP năm 2015 lên 1,2% GDP năm 2020. Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, công tác bảo vệ môi trường (BVMT) trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi phát huy vai trò của khoa học, công nghệ và các công cụ quản lý hiện đại để thúc đẩy kinh tế xanh, tuần hoàn, ít carbon.

Tăng cường năng lực tổ chức thực hiện là yếu tố quyết định hiệu quả của chính sách. Nguồn lực cho BVMT được ưu tiên bố trí có trọng tâm, tập 

trung xử lý các vấn đề kéo dài. Cùng với đó là tăng cường năng lực quan trắc, kết nối dữ liệu giữa Trung ương và địa phương, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung. Các nguồn thải lớn, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung, lập phương án di dời nếu gây ô nhiễm. Việt Nam sẽ thực hiện nghiêm Chương trình tăng cường năng lực phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cấp quốc gia đến năm 2030 và kiểm soát chặt chẽ vấn đề môi trường xuyên biên giới.

Một trọng tâm trong thời gian tới là kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất thải. Đặc biệt ngành nông nghiệp và môi trường tập trung đánh giá sức chịu tải, xây dựng kế hoạch quản lý nước mặt tại các lưu vực sông lớn, triển khai Chỉ thị 02/CT-TTg ngày 24/1/2025 về kiểm soát ô nhiễm nước, đặc biệt tại hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải. Đầu tư hạ tầng xử lý nước thải sinh hoạt, quản lý chất lượng không khí, loại bỏ phương tiện cũ nát, nghiên cứu áp dụng khu vực phát thải thấp, phát triển nông nghiệp và hạ tầng xanh.

Đối với chất thải rắn sinh hoạt, nhựa và chất thải nguy hại, mục tiêu đặt ra là giảm chôn lấp xuống dưới 30% vào năm 2025, bảo đảm 95% chất thải đô thị được xử lý, 40% bằng công nghệ đốt, phát điện, tái chế. Cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) sẽ được thực hiện đầy đủ, hướng tới phát triển ngành tái chế hiện đại, kiểm soát chặt chất thải nhựa, công nghiệp, điện tử và xây dựng.

Về thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia, trong đó nhấn mạnh trọng dụng nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực BVMT. Hệ thống thông tin môi trường sẽ được đẩy mạnh xây dựng, tích hợp vào hệ thống quốc gia; áp dụng kỹ thuật hiện có tốt nhất (BAT), công nghệ cao, viễn thám, công nghệ thông tin và các thành tựu của Cách mạng công nghiệp 4.0 trong quan trắc, giám sát, cảnh báo môi trường.

Cùng với việc hoàn thiện chính sách, Việt Nam sẽ duy trì và mở rộng hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực cho BVMT thông qua các chương trình, dự án trong khuôn khổ song phương và đa phương. Công tác tuyên truyền, giáo dục được tăng cường nhằm nâng cao nhận thức và năng lực thực thi pháp luật về BVMT.

Phùng Tiến (Tổng hợp từ Mae.gov.vn)