Nhiên liệu hóa thạch là chủ đề ‘nóng’ tại COP30

Hội nghị COP30 bước sang tuần làm việc thứ hai, vấn đề nhiên liệu hóa thạch đang được nhiều người quan tâm

Hội nghị khí hậu COP30 tại Belém, Brazil đang trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, không chỉ vì bối cảnh thế giới đang trải qua năm nóng nhất lịch sử, mà còn vì một thực tế gây sốc: Hơn 1.600 nhà vận động hành lang của ngành nhiên liệu hóa thạch đã được cấp quyền tiếp cận các cuộc đàm phán. Con số này khiến nhóm nhiên liệu hóa thạch trở thành lực lượng đông thứ hai tham gia hội nghị, chỉ sau phái đoàn chủ nhà Brazil, đặt ra những lo ngại sâu sắc về ảnh hưởng doanh nghiệp và mức độ liêm chính của tiến trình đàm phán khí hậu Liên hợp quốc. 

Hội nghị COP30 (Nguồn: Internet)

Theo phân tích mới nhất của liên minh Kick Big Polluters Out (KBPO – tạm dịch Đưa các nguồn phát thải lớn ra khỏi đàm phán), 1 trên 25 người tham dự COP30 là nhà vận động hành lang trong ngành dầu khí - than đá. Đây là tỷ lệ cao nhất được ghi nhận kể từ năm 2021, dù tổng số đại biểu tham dự COP30 ít hơn so với các kỳ hội nghị trước. Trong 5 năm qua, hơn 7.000 nhà vận động nhiên liệu hóa thạch đã được cấp quyền tiếp cận các hội nghị khí hậu của Liên hợp quốc. Cùng lúc đó, thế giới ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ của các hiện tượng thời tiết cực đoan và ngành dầu khí cũng đạt lợi nhuận kỷ lục

COP30 khai mạc tại Belém trong bối cảnh Brazil muốn thể hiện vai trò lãnh đạo khí hậu mới và nâng tầm Amazon thành trung tâm thảo luận toàn cầu về bảo vệ hệ sinh thái và chuyển đổi năng lượng. Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva tuyên bố đây sẽ là “COP của sự thật”, cam kết chống thông tin sai lệch và thúc đẩy hành động khí hậu.

Tuy nhiên, sự hiện diện áp đảo của ngành nhiên liệu hóa thạch đã nhanh chóng chi phối diễn đàn, gây ra nhiều tranh cãi. Các tổ chức xã hội dân sự cho biết trong khi cộng đồng bản địa và các nhóm thanh niên gặp khó khăn để vào hội trường, các tập đoàn gây ô nhiễm lại được “trải thảm đỏ”.

Bà Nerisha Baldevu, đến từ tổ chức Friends of the Earth châu Phi, nhấn mạnh: “Từ hành lang Công ước khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) đến đất đai và lãnh thổ của chúng tôi, các tập đoàn nhiên liệu hóa thạch đang tàn phá cộng đồng và môi trường. Thế nhưng họ vẫn tự do đi lại tại COP”.

Trước tình hình này, các tổ chức môi trường kêu gọi cấm các nhóm vận động hành lang nhiên liệu hóa thạch khỏi các cuộc đàm phán khí hậu. Về vấn đề này, UNFCCC cho biết quyền lựa chọn thành viên thuộc về từng chính phủ, nhưng từ năm 2023, Ban thư ký UNFCCC đã áp dụng nhiều biện pháp tăng cường minh bạch và coi đây là “quá trình cải thiện liên tục”.

Đồng tình với quan điểm này, các chuyên gia nhấn mạnh mục tiêu giữ mức tăng nhiệt độ trung bình dưới 1,5 độ C sẽ không thể đạt được nếu tránh né vấn đề nhiên liệu hóa thạch.

Phùng Tiến (Tổng hợp tin từ The Guardian)