Minh bạch công khai thủ tục hành chính trong cấp Nhãn sinh thái

Trong thời gian vừa qua nhiều doanh nghiệp Việt phản ánh đang gặp khó khăn trong khâu hoàn thiện thủ tục hành chính thực hiện quy trình cấp Giấy chứng nhận Nhãn sinh thái từ phía cơ quan Nhà nước

Tại Việt Nam hiện nay, hệ thống pháp lí về nhãn xanh được hình thành từ Luật Bảo vệ môi trường 2005, 2014 và hoàn thiện trong Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã tích hợp các quy định về nhãn sinh thái thành một hệ thống thống nhất - Nhãn sinh thái Việt Nam, đồng thời bổ sung ưu đãi với sản phẩm, dịch vụ xanh. Đáng chú ý, các dự án đầu tư công khi mời thầu sẽ ưu tiên sản phẩm thân thiện môi trường. Đây được coi là bước tiến quan trọng, kì vọng sẽ thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ hơn vào sản xuất xanh, bền vững.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có hướng dẫn về nhãn sinh thái. Chúng ta nên số hóa toàn bộ quy trình cấp Giấy chứng nhận nhận nhằm công khai hóa, hướng dẫn minh bạch. Hiện nay, chúng tôi tiếp xúc với nhiều doanh nghiệp, họ rất phàn nàn về hướng dẫn thủ tục như đánh giá tác động môi trường. Doanh nghiệp muốn làm nhưng không có đơn vị hướng dẫn cho các nhà sản xuất lập hồ sơ chứng nhận nhãn sinh thái. Vì vậy, chúng ta cần xây dựng bộ tiêu chí, bộ hướng dẫn thậm chí công khai minh bạch hồ sơ của các đơn vị đã được cấp Nhãn sinh thái lên hệ thống trực tuyến để các doanh nghiệp khác tham khảo.

“Ngoài ra, tôi đề nghị cải cách thủ tục hành chính để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các dự án hỗ trợ, cũng như các nguồn vốn vay ưu đãi cho phát triển xanh. Việc đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lí, tăng cường số hóa quy trình sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, từ đó thúc đẩy cả phía cung lẫn cầu đối với sản phẩm gắn nhãn sinh thái. Nên cân nhắc chuyển giao vai trò cấp chứng nhận nhãn sinh thái cho các tổ chức độc lập, thay vì để cơ quan Nhà nước trực tiếp thực hiện.”

theo chuyên gia Nguyễn Thế Chinh: công khai thủ tục hành chính nhưng đồng thời cơ quan quản lý Nhà nước cần phải tháo gỡ những điểm nghẽn để các thủ tục được thông suốt đi vào cuộc sống, khuyến khích doanh nghiệp tham gia sản xuất và giúp người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm thân thiện môi trường. Ông Chinh kiến nghị 3 nội dung cần quan tâm tháo gỡ như: Thứ nhất, tập trung vào các quy định mang tính bắt buộc, cấm hoặc hạn chế sản phẩm có nguy cơ gây ô nhiễm. Năm 2022, Chính phủ đã ban hành Nghị định 08, đưa ra lộ trình cụ thể nhằm loại bỏ dần các sản 

phẩm nhựa dùng một lần. Theo đó, từ sau ngày 31/12/2030, Việt Nam sẽ cấm hoàn toàn sản xuất và tiêu dùng nhựa dùng một lần. Từ đầu năm 2026, các địa phương có trách nhiệm triển khai việc cấm sử dụng loại nhựa này, cùng với bao bì khó phân hủy, tại siêu thị, trung tâm thương mại, khách sạn, khu du lịch…. 

Thứ hai, nhóm chính sách kinh tế bao gồm các khoản thuế, phí và ưu đãi tài chính. Luật Thuế bảo vệ môi trường đã được ban hành, Bộ Tài chính hiện chủ trì phối hợp sửa đổi luật theo hướng bổ sung một số nhóm hàng hóa có nguy cơ gây ô nhiễm vào đối tượng chịu thuế. Ngoài ra, còn có chính sách ưu đãi tín dụng cho doanh nghiệp sản xuất sản phẩm xanh.

Thứ ba, nhóm chính sách phát triển thị trường, hiện quy mô thị trường sản phẩm nhãn sinh thái tại Việt Nam còn rất nhỏ. Trong khi đó, năm 2016, tổng giá trị thị trường các sản phẩm, dịch vụ được Nhật Bản gắn nhãn sinh thái đã vượt 44 tỉ USD, và hiện nay chắc chắn còn lớn hơn nhiều. So sánh này cho thấy thị trường của Việt Nam vẫn còn quá nhỏ bé, đòi hỏi những giải pháp và chính sách thực tế, hiệu quả hơn.

 Có thể nói, Nhãn sinh thái không chỉ là một chiếc nhãn, mà là một cam kết, một trách nhiệm và một tầm nhìn về sự phát triển bền vững, là chìa khóa để Việt Nam thực hiện các mục tiêu ứng phó với Biến đổi khí hậu.

Phùng Tiến (Tổng hợp từ báo Mae.gov.vn)