Hành trình để Việt Nam trở thành một quốc gia số phát triển, một trung tâm công nghệ trong khu vực vẫn còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, với sự hội tụ của các yếu tố thiên thời, địa lợi, nhân hòa – bao gồm một chiến lược quốc gia rõ ràng, năng lực ngày càng trưởng thành của doanh nghiệp và một thị trường nội địa rộng lớn – cơ hội để các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam “đột phá vươn mình” trở nên vô cùng rõ ràng.

Từ ngày 27-28/5, Hiệp hội Phần mềm và dịch vụ CNTT Việt Nam (Vinasa) tổ chức Diễn đàn cấp cao chuyển đổi số Việt Nam – châu Á 2025 (Vietnam – Asia DX Summit 2025) với chủ đề “Làm chủ công nghệ – Đột phá, vươn mình”, nhằm kết nối doanh nghiệp, Chính phủ và các tổ chức công nghệ trong nước và quốc tế để hợp tác phát triển. Sự kiện quy tụ hơn 2.500 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia đến từ 22 tỉnh, thành trong nước và 16 quốc gia, nền kinh tế trong khu vực.

Tại diễn đàn, ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Vinasa kiêm Tổng Giám đốc FPT, cho biết chiến lược phát triển Việt Nam hiện dựa trên bốn trụ cột, gắn với bốn nghị quyết lớn của Bộ Chính trị: Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59 về đổi mới hoạt động đối ngoại trong tình hình mới; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; và Nghị quyết 68 về phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Ông nhấn mạnh, chưa bao giờ trong lịch sử phát triển, khoa học công nghệ và chuyển đổi số lại được đặt vào vị trí trung tâm trong chiến lược quốc gia, và Nghị quyết 57 là bước khởi đầu quan trọng, được coi như “bà đỡ” cho sự phát triển của các doanh nghiệp khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chủ tịch Vinasa cũng khẳng định, cuộc “cách mạng” hiện nay không chỉ là về công nghệ mà còn là cuộc cách mạng về con người, với lực lượng nòng cốt là các kỹ sư trẻ, sẵn sàng bứt phá và đóng góp vào hành trình phát triển đất nước. Hiện Việt Nam có khoảng 50.000 doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ với hơn 1,2 triệu lao động, phần lớn là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ông Khoa nhận định, trong bối cảnh thế giới thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực CNTT, đặc biệt trong 10 năm tới cần thêm khoảng nửa triệu kỹ sư, Việt Nam có cơ hội vàng để tận dụng lợi thế dân số trẻ, đam mê công nghệ, trở thành trung tâm cung cấp nhân lực công nghệ chất lượng cao cho thế giới. Việt Nam cũng đang nổi lên như trung tâm dịch vụ số quốc tế, với lực lượng lao động IT lớn, năng động, đáp ứng nhu cầu của các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hoa Kỳ, châu Âu. Trong 5 năm gần đây, điểm đầu vào đại học ngành CNTT luôn nằm trong top cao, cho thấy sức hút của ngành đối với giới trẻ.

Để biến cơ hội thành hiện thực, Chủ tịch Vinasa đề xuất Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường đầu tư hạ tầng số và đào tạo nhân lực. Phía doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư vào R&D, tập trung công nghệ lõi, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tăng cường hợp tác, liên kết để tạo sức mạnh tổng hợp, cùng chinh phục các thị trường lớn hơn.

Theo số liệu Bộ Khoa học và Công nghệ, đến cuối năm 2024, Việt Nam có hơn 54.500 doanh nghiệp công nghệ số, tăng 16% so với năm 2023. Tổng doanh thu ngành đạt gần 152 tỷ USD, với hơn 1,2 triệu lao động đang hoạt động. Tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng nền tảng số tăng từ 30% (2021) lên gần 70% (2024). Chính phủ số đang phát triển mạnh với hơn 95% dịch vụ công cấp độ 4, trong khi kinh tế số chiếm khoảng 16,5% GDP năm 2024, hướng tới mục tiêu 20% GDP vào năm 2025. Ông Vũ Anh Tú, Giám đốc Công nghệ FPT, cho rằng những con số này chứng minh công nghệ đã trở thành hạ tầng phát triển cốt lõi của quốc gia, và doanh nghiệp công nghệ số không chỉ làm chủ công nghệ để đột phá cho chính mình, mà còn thúc đẩy sự phát triển toàn nền kinh tế.

Trong khuôn khổ sự kiện, ông Stan Singh, Chủ tịch ASOCIO, chia sẻ một trong sáu trụ cột thúc đẩy phát triển khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam, là sáng tạo và khai thác giá trị thông qua AI, IoT, blockchain, đám mây, đặc biệt với doanh nghiệp vừa, nhỏ và startup. Các trụ cột còn lại gồm: nâng cao nhận thức số và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số trong giáo dục, Chính phủ và cộng đồng vùng sâu vùng xa; tăng cường hợp tác giữa Chính phủ, ngành công nghiệp, học viện và xã hội; phát triển nhân lực số thông qua đào tạo, trao đổi nhân lực; kết nối cộng đồng hơn 10.000 doanh nghiệp ICT tại 24 nền kinh tế để chia sẻ thực hành tốt; và gia tăng cơ hội, giá trị thông qua kết nối doanh nghiệp, dự án xuyên biên giới, hợp tác công – tư.

Duong Huy