Những kết quả đạt được của mô hình du lịch đêm tại thành phố Huế
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và định hướng phát triển đô thị di sản – văn hóa – thông minh, thành phố Huế đã tích cực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, đạt được những kết quả bước đầu đáng ghi nhận:
+ Kinh tế – du lịch: Các sản phẩm và dịch vụ đêm đóng góp đáng kể vào tổng doanh thu du lịch, tạo việc làm, kích thích tiêu dùng và thúc đẩy tăng trưởng dịch vụ.
+ Hợp tác công – tư: Huy động hiệu quả nguồn lực xã hội hóa trong đầu tư hạ tầng, tổ chức lễ hội, chương trình biểu diễn nghệ thuật; nhiều doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đồng hành cùng chính quyền trong phát triển kinh tế đêm.
+ Hình ảnh điểm đến: Huế trở nên năng động, hiện đại và cởi mở hơn, thu hút nhóm khách trẻ, khách quốc tế và khách quay trở lại.
+ Quản lý – an ninh – môi trường: Thành phố đã thành lập đội trật tự viên hỗ trợ phố đêm, đảm bảo an ninh trật tự, an toàn, vệ sinh môi trường và ứng xử văn minh. + Chuyển đổi số: Hệ thống kios thông tin du lịch, thẻ du lịch thông minh, camera an ninh và ứng dụng Hue-S giúp nâng cao trải nghiệm du khách, khẳng định hình ảnh “Thành phố thông minh, thân thiện, đáng sống”. Thành phố Huế đã bước đầu hình thành và vận hành nhiều mô hình du lịch đêm phong phú, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách:
+ Hoạt động biểu diễn nghệ thuật: Các chương trình Nhã nhạc cung đình, Ca Huế trên sông Hương, lễ đổi gác, trình diễn áo dài, âm nhạc đường phố… được tổ chức thường xuyên, tạo điểm nhấn văn hóa đêm. Tuy nhiên, hoạt động còn mang tính thời vụ, thiếu tính ổn định và chưa có chương trình quy mô quốc tế để duy trì sức hút lâu dài.
+ Hoạt động thể thao và chăm sóc sức khỏe: Các sự kiện như “Hue Jogging Night”, các câu lạc bộ yoga đêm, dịch vụ spa – massage về khuya… góp phần hình thành lối sống năng động, nhưng chưa được quy hoạch thành cụm dịch vụ chuyên biệt, thiếu sự liên kết với y học cổ truyền để tạo nét riêng cho Huế.
Hoạt động mua sắm, giải trí đêm: Phố đi bộ Hai Bà Trưng, phố đêm Hoàng Thành và chợ đêm Trương Định đã thu hút đông đảo du khách. Song, quy mô hoạt động vẫn nhỏ lẻ, công tác quảng bá chưa hiệu quả, thiếu tổ hợp dịch vụ giải trí hoạt động sau 0h để tăng sức cạnh tranh. + Hoạt động tham quan du lịch đêm: Chương trình “Đại Nội về đêm” đã để lại ấn tượng sâu sắc với du khách, cùng các tour “Huế về đêm” bằng xe điện, du thuyền sông Hương kết hợp âm nhạc và ẩm thực. Tuy nhiên, cần mở rộng khung giờ, đa dạng hóa trải nghiệm và tăng cường liên kết giữa các điểm di tích.
+ Ẩm thực và văn hóa ẩm thực đêm: Đây là lĩnh vực thành công nhất của Huế. Các tuyến ẩm thực đêm tại Phạm Ngũ Lão – Võ Thị Sáu – Trương Định cùng các sự kiện như “Huế – Kinh đô Ẩm thực” hay “Lễ hội Ẩm thực chay” đã góp phần quảng bá mạnh mẽ thương hiệu ẩm thực Huế. Dẫu vậy, các điểm ẩm thực vẫn còn rời rạc, chưa hình thành tuyến tour trọn gói hoặc không gian ẩm thực cao cấp mang tầm khu vực. Bên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động du lịch đêm của Huế vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn và hạn chế. Cơ chế quản lý còn chồng chéo, khung giờ hoạt động dịch vụ đêm chưa linh hoạt và thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành; hạ tầng phụ trợ như bãi đỗ xe, chiếu sáng, an ninh, nhà vệ sinh chưa đồng bộ và chưa đáp ứng nhu cầu phát triển; chính sách hỗ trợ lao động làm việc ban đêm còn thiếu; công tác quảng bá, xúc tiến quốc tế chưa tương xứng; đặc biệt, các sản phẩm du lịch đêm mang tính “biểu tượng”, có khả năng định vị thương hiệu Huế trên bản đồ khu vực vẫn chưa hình thành. Nhiều mô hình từng triển khai như “Đại Nội về đêm” hay “Phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu” phải tạm dừng để điều chỉnh, cho thấy nhu cầu cần những mô hình ổn định, chuyên nghiệp và bền vững. Đồng thời, nguồn nhân lực phục vụ hoạt động ban đêm còn hạn chế về kỹ năng chuyên môn, kỹ năng ứng xử và ngoại ngữ, trong khi công tác quảng bá và truyền thông tổng thể về “Huế – thành phố du lịch đêm” vẫn chưa được triển khai hiệu quả. Những thách thức này đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng chiến lược phát triển du lịch đêm dài hạn, đồng bộ và mang tính đột phá.
Đề xuất giải pháp phát triển mô hình du lịch đêm tại thành phố Huế trong thời gian tới
Để đa dạng hóa sản phẩm và thúc đẩy hoạt động du lịch về đêm, thành phố Huế đang triển khai nhiều giải pháp trọng tâm, hướng đến khai thác hiệu quả tiềm năng di sản, văn hóa và cảnh quan đặc thù, đồng thời tạo ra các trải nghiệm độc đáo cho du khách.
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và quy hoạch tổng thể là yếu tố nền tảng để phát triển du lịch đêm bền vững. Thành phố xây dựng cơ chế đặc thù cho kinh tế ban đêm, mở rộng khung giờ hoạt động dịch vụ đến 2h hoặc 6h sáng tùy khu vực, đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ lao động ca đêm về phụ cấp, bảo hiểm, đào tạo kỹ năng. Quy hoạch tổng thể khu vực du lịch đêm được tích hợp với quy hoạch đô thị – du lịch, tập trung phố đi bộ, phố đêm, phố ẩm thực tại trung tâm thành phố và khu vực Đại Nội. Việc khuyến khích xã hội hóa đầu tư, vận động doanh nghiệp, người dân kéo dài thời gian kinh doanh sẽ tạo ra không gian sống động, đa dạng cho hoạt động về đêm.
Thứ hai, đầu tư hạ tầng và không gian trải nghiệm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ du khách và tạo sức hấp dẫn cho du lịch đêm. Thành phố hoàn thiện hạ tầng đô thị, bãi đỗ xe, giao thông tĩnh, trung tâm thương mại, vệ sinh công cộng, hệ thống wifi, thoát nước và xử lý rác thải. Hai bờ sông Hương được chỉnh trang, phát triển thuyền du lịch đạt chuẩn, nâng cao chất lượng dịch vụ ca Huế. Hệ thống chiếu sáng mỹ thuật tại các di tích, cầu Trường Tiền, công viên và phố đi bộ tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng về đêm, kết hợp với ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ du khách trong việc tìm kiếm thông tin, đặt vé, thanh toán và trải nghiệm.
Thứ ba, phát triển sản phẩm du lịch đêm đặc trưng để tạo bản sắc riêng cho Huế. Các phố đi bộ, phố đêm, chợ đêm, phố ẩm thực được tổ chức theo chủ đề đặc trưng như “Đêm Hoàng Cung”, “Đêm Di sản”, “Đêm Sông Hương”. Chương trình “Đại Nội về đêm” và các quần thể di tích được nâng cấp, kết hợp trình diễn ánh sáng, nghệ thuật thực cảnh, bảo tàng 3D và nghi lễ truyền thống. Du lịch cộng đồng đêm được triển khai tại làng cổ Phước Tích, chợ quê Quảng Điền, A Lưới, tạo sinh kế bền vững cho người dân. Bên cạnh đó, các tour du lịch đêm kết hợp văn hóa, ẩm thực và thư giãn bằng xích lô, xe điện, thuyền, cùng các hoạt động âm nhạc đường phố, trò chơi dân gian giúp tạo không gian trải nghiệm đa dạng, độc đáo.
Thứ tư, tăng cường quảng bá, truyền thông và tổ chức sự kiện nhằm nâng cao giá trị thương hiệu “Huế – Điểm đến văn hóa và du lịch đêm”. Các lễ hội, sự kiện định kỳ như “Tuần lễ Huế về đêm”, lễ hội ánh sáng, tuần lễ ẩm thực Huế về đêm không chỉ thu hút khách nội địa mà còn quảng bá hình ảnh Huế trên bản đồ du lịch quốc tế. Đồng thời, việc ứng dụng các kênh truyền thông số và mạng xã hội giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin và lên kế hoạch trải nghiệm.
Thứ năm, đảm bảo quản lý an toàn và phát triển bền vững là yếu tố then chốt để duy trì hoạt động du lịch đêm hiệu quả. Thành phố chú trọng đảm bảo an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường, quản lý rác thải tại các điểm du lịch, phố đi bộ, chợ đêm. Đồng thời, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ du lịch ban đêm về kỹ năng chuyên môn, ngoại ngữ, ứng xử với khách, kết hợp với quản lý lượng khách và bảo tồn di sản, tạo môi trường kinh doanh văn minh, lành mạnh. Trong bối cảnh hiện nay, phát triển du lịch đêm đã trở thành xu thế tất yếu trong chiến lược du lịch của nhiều quốc gia, và Huế cũng không ngoại lệ. Việc hình thành và phát triển các sản phẩm du lịch đêm gắn với quảng bá văn hóa, con người và cảnh quan đặc trưng của thành phố, là phương tiện quan trọng để giới thiệu giá trị di sản đến đông đảo du khách trong nước và quốc tế. Du lịch đêm Huế không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống mà còn là giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững, nâng cao trải nghiệm và thời gian lưu trú của du khách.
Do đó, việc quan tâm đầu tư về chính sách, nhân lực, hạ tầng, tài lực và vật lực để phát triển du lịch đêm là vô cùng cấp thiết, vừa bảo tồn, tôn tạo di sản, vừa làm phong phú các sản phẩm du lịch, tạo sức hút mới cho Huế. Với sự chỉ đạo của Trung ương, sự phối hợp đồng bộ của các cấp, ngành, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư, tin tưởng rằng du lịch đêm Huế sẽ ngày càng phát triển, trở thành điểm đến văn hóa – nghệ thuật – sáng tạo đặc sắc, đóng góp quan trọng vào sự thịnh vượng và uy tín của thành phố trên bản đồ du lịch quốc tế.
Kim Dung