Công nghệ thể thao (Sportstech) là lĩnh vực ứng dụng các công cụ, thiết bị, phần mềm và hệ thống kỹ thuật số nhằm nâng cao hiệu suất thi đấu, trải nghiệm của người hâm mộ và hiệu quả hoạt động kinh doanh trong thể thao. Các công nghệ tiêu biểu gồm trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (ML), thiết bị đeo thông minh, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), blockchain và phân tích dữ liệu lớn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, thể thao là một trong những lĩnh vực chịu tác động sâu sắc. Công nghệ đang làm thay đổi cách vận động viên tập luyện và thi đấu, cách huấn luyện viên ra quyết định, cách các tổ chức vận hành cũng như cách người hâm mộ tiếp cận và tương tác với thể thao. Tuy nhiên, song hành với cơ hội là những thách thức về đạo đức dữ liệu, quyền riêng tư, chi phí đầu tư và khả năng tiếp cận công nghệ.

Quy mô và tiềm năng của thị trường công nghệ thể thao

Theo Precedence Research, thị trường công nghệ thể thao toàn cầu được định giá khoảng 17,8 tỷ USD vào năm 2024 và dự báo đạt 117,9 tỷ USD vào năm 2034. Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là sự gia tăng tương tác của người hâm mộ, việc phổ biến thiết bị đeo thông minh và hệ thống theo dõi vận động viên, sự mở rộng của phân tích dữ liệu thể thao, cùng với các khoản đầu tư vào sân vận động thông minh và trải nghiệm nhập vai.

Công nghệ số và cách thức tiêu thụ thể thao

Các nền tảng kỹ thuật số, mạng xã hội, dịch vụ phát trực tuyến và ứng dụng di động đang định hình lại cách công chúng tiếp cận thể thao. Nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và phân tích hành vi người dùng, nội dung thể thao ngày càng được cá nhân hóa, giúp các tổ chức và thương hiệu thể thao xây dựng mối quan hệ gắn bó hơn với người hâm mộ.

Thông qua nội dung tương tác, chiến dịch tiếp thị theo từng nền tảng và việc tận dụng sức ảnh hưởng của các vận động viên, người nổi tiếng, thể thao đang mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận và gia tăng mức độ trung thành của người hâm mộ.

Phân tích dữ liệu trong quản lý và huấn luyện thể thao

Phân tích dữ liệu đã trở thành công cụ không thể thiếu trong quản lý và huấn luyện thể thao hiện đại. Dự kiến đến năm 2026, thị trường phân tích thể thao toàn cầu sẽ đạt khoảng 8,4 tỷ USD, tăng hơn ba lần so với năm 2021.

Dữ liệu được sử dụng để đánh giá hiệu suất vận động viên, tối ưu hóa chiến thuật và kế hoạch huấn luyện, phân tích sở thích của người hâm mộ, cá nhân hóa trải nghiệm và nâng cao hiệu quả vận hành của tổ chức thể thao. Nhiều huấn luyện viên hiện nay kết hợp các công cụ phân tích nâng cao với công nghệ thực tế tăng cường nhằm đưa ra quyết định dựa trên bằng chứng dữ liệu, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm chủ quan.

Vai trò của trí tuệ nhân tạo và học máy

Theo Cognitive Market Research, thị trường trí tuệ nhân tạo trong thể thao đạt giá trị khoảng 2,1 tỷ USD vào năm 2022 và tiếp tục tăng trưởng mạnh. AI và học máy đang tác động toàn diện đến hoạt động thể thao, từ huấn luyện, tuyển chọn vận động viên đến chiến lược kinh doanh và truyền thông.

Các ứng dụng phổ biến của AI trong thể thao bao gồm tạo nội dung cá nhân hóa cho người hâm mộ, nâng cao trải nghiệm tại sân vận động, dự đoán và phòng ngừa chấn thương thông qua thiết bị đeo, tìm kiếm và đánh giá tài năng dựa trên chỉ số hiệu suất, cũng như tối ưu hóa các quyết định quản trị và kinh doanh.

Nội dung thể thao do AI tạo ra giúp các giải đấu nhỏ và các môn thể thao ít phổ biến tiếp cận người hâm mộ với chi phí thấp hơn, đồng thời vẫn mang lại trải nghiệm cá nhân hóa. Tại các sự kiện lớn như Thế vận hội hay Giải quần vợt Mỹ mở rộng, AI được sử dụng để tạo video nổi bật, bình luận tự động và bản tin tóm tắt theo nhu cầu cá nhân của từng khán giả.

Trải nghiệm sân vận động thông minh

Công nghệ AI đang góp phần thay đổi mối quan hệ giữa người hâm mộ và đội bóng thông qua các giải pháp cá nhân hóa và các chiến dịch tương tác nhắm mục tiêu. Trong các sự kiện thể thao quy mô lớn, trung tâm liên lạc đa kênh được hỗ trợ bởi AI cho phép người tham gia và người hâm mộ tiếp cận thông tin và dịch vụ một cách nhanh chóng, thuận tiện.

Dự đoán chấn thương và tìm kiếm tài năng

Việc kết hợp dữ liệu từ thiết bị đeo thông minh, hồ sơ y tế và lịch sử huấn luyện cho phép các đội thể thao dự đoán nguy cơ chấn thương và can thiệp sớm. AI và học máy giúp giảm thiểu rủi ro dài hạn, đồng thời duy trì hiệu suất ổn định của vận động viên.

Bên cạnh đó, phân tích các chỉ số hiệu suất hỗ trợ quá trình tuyển chọn và phát hiện tài năng theo hướng khách quan hơn, giúp các tổ chức thể thao nhận diện những vận động viên tiềm năng mà phương pháp truyền thống có thể bỏ sót.

Thiết bị đeo thông minh và tối ưu hóa hiệu suất

Thiết bị đeo thông minh đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi sức khỏe và hiệu suất vận động viên theo thời gian thực. Các công nghệ phổ biến gồm đồng hồ thông minh, vòng đeo tay theo dõi sức khỏe và các cảm biến sinh trắc học tiên tiến, giúp đo nhịp tim, giấc ngủ, nồng độ oxy trong máu, hoạt động cơ bắp và tình trạng hydrat hóa.

Những dữ liệu này hỗ trợ huấn luyện viên xây dựng chế độ tập luyện, phục hồi và quản lý tải vận động khoa học hơn, góp phần nâng cao thành tích và kéo dài sự nghiệp thi đấu của vận động viên.

Thực tế ảo, thực tế tăng cường và trải nghiệm nhập vai

Thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) đang mở ra những khả năng mới cho huấn luyện, điều hành và trải nghiệm thể thao. Các công nghệ này cho phép vận động viên luyện tập trong môi trường an toàn, có thể lặp lại nhiều tình huống thi đấu mà không cần vận động thể chất cường độ cao.

Trong công tác trọng tài, VR và AR hỗ trợ theo dõi chính xác các tình huống tranh chấp, giúp giảm sai sót và nâng cao tính công bằng. Đối với người hâm mộ, các ứng dụng AR và VR mang lại trải nghiệm ngày thi đấu sống động, nội dung hậu trường và sự tương tác sâu hơn với đội bóng yêu thích.

Blockchain, vật phẩm sưu tầm số và thể thao điện tử

Công nghệ blockchain đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong thể thao, đặc biệt trong bán vé, giao dịch hàng hóa và quản lý tài sản số. Blockchain giúp tăng tính minh bạch, giảm gian lận và tạo niềm tin cho người hâm mộ.

Bên cạnh đó, token người hâm mộ và NFT mở ra hình thức tương tác mới, cho phép người hâm mộ sở hữu các kỷ vật kỹ thuật số, tham gia vào các quyết định mang tính biểu tượng của câu lạc bộ và củng cố cộng đồng người hâm mộ toàn cầu.

Song song với đó, thể thao điện tử (esports) đang phát triển mạnh mẽ và trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái công nghệ thể thao. Theo Statista, thị trường esports dự kiến đạt 4,8 tỷ USD vào năm 2025, nhờ sự chuyên nghiệp hóa của các đội tuyển, giải đấu và liên đoàn thể thao điện tử, cũng như khả năng mở rộng phạm vi tiếp cận và tương tác trong môi trường số.

Hồng Liên