Tổng quan thị trường công nghệ thể thao và các xu hướng phát triển chủ đạo
1. Quy mô và động lực tăng trưởng của thị trường công nghệ thể thao
Theo Mordor Intelligence, thị trường công nghệ thể thao toàn cầu được định giá khoảng 22,86 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến đạt 60,49 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) 21,49%. Đây là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất trong hệ sinh thái công nghệ ứng dụng.
Những động lực chính thúc đẩy sự phát triển của thị trường bao gồm: sự mở rộng của cơ sở hạ tầng sân vận động thông minh và mạng 5G, yêu cầu ngày càng phổ biến về theo dõi và giám sát vận động viên, sự phát triển mạnh mẽ của phân tích video dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) và sự bùng nổ của các nền tảng thể thao điện tử, với tốc độ tăng trưởng CAGR lên tới 26,5%.
Trong cơ cấu thị trường, cảm biến và thiết bị đeo được chiếm khoảng một phần ba tổng doanh thu, trong đó các đội thể thao chuyên nghiệp chiếm gần 40% tổng chi tiêu. Về môn thể thao, bóng đá tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với khoảng 28% thị phần, trong khi cricket đang nổi lên mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng CAGR khoảng 23%. Bên cạnh đó, các nền tảng thương mại điện tử trực tiếp đến người hâm mộ đang tái định hình mô hình doanh thu của các câu lạc bộ thông qua định giá linh hoạt, cá nhân hóa trải nghiệm và tương tác theo thời gian thực, với mức tăng trưởng dự báo trên 27% mỗi năm.
2. Định hướng ưu tiên đầu tư công nghệ trong thể thao
Đối với các tổ chức thể thao, việc lựa chọn công nghệ cần dựa trên khả năng tạo giá trị gia tăng đồng thời ở ba khía cạnh: hiệu suất, mức độ tương tác và khả năng thương mại hóa. Hiện nay, thiết bị đeo được và phân tích AI vẫn là các hạng mục đầu tư chiếm ưu thế nhờ tác động trực tiếp đến hiệu suất thi đấu và phòng ngừa chấn thương. Song song với đó, nền tảng số trực tiếp đến người hâm mộ, các công cụ cá nhân hóa nội dung và tương tác đang mở ra các nguồn doanh thu mới và bền vững hơn.
Đối với các câu lạc bộ quy mô vừa, các công ty khởi nghiệp và các tổ chức giáo dục – đào tạo thể thao, việc đầu tư sớm vào hạ tầng dữ liệu có khả năng mở rộng là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm khả năng tích hợp các công nghệ mới như AR, huấn luyện bằng AI hay các nền tảng phân tích nâng cao trong tương lai.
3. Xu hướng 1: Huấn luyện và phân tích kỹ thuật dựa trên trí tuệ nhân tạo
Một trong những ứng dụng đột phá nhất của AI trong thể thao hiện nay là thị giác máy tính kết hợp ước lượng tư thế người. Công nghệ này cho phép phân tích chuyển động trong không gian 3D theo thời gian thực mà không cần thiết bị đeo, qua đó khắc phục nhiều hạn chế của các phương pháp theo dõi truyền thống.
Các hệ thống huấn luyện AI có thể đánh giá kỹ thuật vận động, xác định điểm mạnh – điểm yếu và cung cấp phản hồi chi tiết cho vận động viên cũng như huấn luyện viên. Không chỉ phục vụ thể thao thành tích cao, các ứng dụng này còn giúp người tập phổ thông phát hiện lỗi tư thế, giảm nguy cơ chấn thương và hỗ trợ phục hồi chức năng.
Việc sử dụng các chỉ số hiệu suất khách quan do AI tạo ra góp phần loại bỏ yếu tố chủ quan trong đánh giá, từ đó nâng cao chất lượng ra quyết định huấn luyện. Các mô hình này đang được triển khai ngày càng rộng rãi, đặc biệt trong các môn thể thao kỹ thuật cao như quần vợt, điền kinh và thể dục dụng cụ.
4. Xu hướng 2: Thiết bị đeo và phân tích hiệu suất thể thao
Thiết bị đeo được kết hợp với các thuật toán phân tích thể thao hiện là trụ cột của công nghệ thể thao hiện đại. Các cảm biến sinh trắc học, gia tốc kế, con quay hồi chuyển, cảm biến áp suất và thiết bị IoT cho phép thu thập khối lượng dữ liệu khổng lồ về nhịp tim, tốc độ, cường độ vận động, giấc ngủ và khả năng phục hồi.
Nghiên cứu cho thấy AI giúp nâng cao đáng kể hiệu quả của các phương pháp phân tích hiệu suất truyền thống, thay thế các quy trình thủ công tốn thời gian bằng phân tích video và dữ liệu tự động, chính xác và toàn diện hơn. Các nền tảng phân tích hiện đại cho phép huấn luyện viên và nhà phân tích chuyển dữ liệu thô thành thông tin ưu tiên, phục vụ trực tiếp cho quyết định chiến thuật và quản lý vận động viên.
5. Xu hướng 3: Phát sóng nhập vai và trải nghiệm AR
Phát sóng thể thao là một trong những nguồn thu chính của ngành thể thao, song đang chịu áp lực lớn từ sự thay đổi hành vi tiêu dùng nội dung. Thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR) được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao mức độ tương tác và kéo dài thời gian theo dõi của khán giả.
Các nền tảng AR cho phép người xem tiếp cận số liệu thống kê theo thời gian thực, lựa chọn góc nhìn camera khác nhau và thậm chí theo dõi nhiều trận đấu cùng lúc. Điều này không chỉ cải thiện trải nghiệm người hâm mộ mà còn mở ra các mô hình doanh thu mới dựa trên cá nhân hóa và dịch vụ cao cấp.
6. Xu hướng 4: Trọng tài video và phân tích tình huống bằng AI
Hệ thống trọng tài video (VAR) đã trở thành một phần không thể thiếu trong nhiều môn thể thao chuyên nghiệp. Với sự hỗ trợ của AI, các công cụ này không chỉ giúp đưa ra quyết định chính xác và khách quan hơn mà còn trực quan hóa dữ liệu để giảm tranh cãi và nâng cao tính minh bạch của trận đấu.
Mặc dù yêu cầu kỹ thuật và độ tin cậy rất cao, VAR được xem là một trong những ứng dụng tiêu biểu cho xu hướng phân tích và trực quan hóa dữ liệu thời gian thực trong thể thao hiện đại.
7. Xu hướng 5: AI và thiết bị đeo trong phòng ngừa và phục hồi chấn thương
Chấn thương thể thao tiếp tục là thách thức lớn, gây tổn thất đáng kể về tài chính và thành tích. Việc tích hợp AI với thiết bị đeo cho phép dự đoán nguy cơ chấn thương, can thiệp sớm và tối ưu hóa quá trình phục hồi.
Bên cạnh các giải pháp cho thể thao chuyên nghiệp, nhiều ứng dụng phục hồi chức năng dựa trên thị giác máy tính đang được phát triển cho vận động viên nghiệp dư, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y học thể thao chất lượng cao.
8. Xu hướng 6: Tuyển chọn nhân tài dựa trên dữ liệu
Cuối cùng, tuyển chọn và đánh giá tài năng dựa trên dữ liệu đang trở thành xu hướng chủ đạo trong quản lý thể thao. AI và thị giác máy tính cho phép phân tích chi tiết hiệu suất thi đấu, so sánh khách quan giữa các vận động viên và hỗ trợ ra quyết định tuyển dụng chính xác hơn.
Không chỉ giới hạn ở thể thao chuyên nghiệp, các hệ thống này còn được áp dụng trong môi trường đại học và đào tạo trẻ, mở ra hướng tiếp cận mới cho công tác phát hiện và phát triển tài năng thể thao.
Hồng Liên