Từ 1/3/2026, áp dụng lộ trình mới về khí thải ô tô

Từ ngày 1/3/2026, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ sẽ chính thức có hiệu lực.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg ngày 28/11/2025 quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ.

Kiểm soát khí thải xe ô tô là cần thiết nhưng phải có lộ trình phù hợp

Đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022, mức áp dụng tiêu chuẩn là mức 4 từ ngày 1/1/2026 và mức 5 từ ngày 1/1/2030; riêng xe ô tô tại Hà Nội và TP.HCM cùng năm sản xuất sẽ áp dụng tiêu chuẩn mức 5 từ ngày 1/1/2028.

Từ ngày 1/1/2030, tất cả xe ô tô lưu thông trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM, kể cả xe sản xuất trước năm 1999, phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 2 trở lên mới được phép lưu hành.

Như vậy, thời hạn áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 5 đối với xe ô tô sản xuất từ năm 2022 đã được lùi muộn hơn 2 năm so với dự thảo trước đây, từ ngày 1/1/2028 lên 1/1/2030. Riêng tại Hà Nội và TP.HCM, thời hạn áp dụng tiêu chuẩn mức 4 (với xe sản xuất từ năm 2017) và mức 5 (xe sản xuất từ năm 2022) cũng được lùi muộn hơn 1 năm so với dự thảo trước, lần lượt từ ngày 1/1/2027 và 1/1/2028.

Ngoài ra, từ năm 2030, toàn bộ xe ô tô tham gia giao thông tại Hà Nội và TP.HCM, dù sản xuất trước năm 1999, cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 2 trở lên mới được phép lưu hành.

Trước đó, ngày 25/4, Bộ Xây dựng đã gửi văn bản góp ý tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường về dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô 

ưu hành tại Việt Nam. Trong văn bản, Bộ Xây dựng đề nghị xem xét lại mức tiêu chuẩn khí thải được quy định tại Điều 4 dự thảo.

Cụ thể, Điều 4 dự thảo quy định: ô tô sản xuất trước năm 1999 áp dụng tiêu chuẩn mức 1; ô tô sản xuất từ năm 1999 áp dụng mức 2; ô tô lắp động cơ cháy cưỡng bức (động cơ xăng) và động cơ cháy do nén (động cơ diesel) sản xuất từ năm 2017 áp dụng mức 3 từ ngày 1/1/2026; xe sản xuất từ năm 2022 áp dụng mức 4 từ 1/1/2026 và mức 5 từ 1/1/2028.

Đáng chú ý, với xe ô tô đăng ký biển số tại Hà Nội và TP.HCM, thời gian áp dụng các mức tiêu chuẩn cao hơn sẽ sớm hơn. Cụ thể, xe sản xuất từ năm 2017 tại hai thành phố này áp dụng mức 4 từ ngày 1/1/2026, trong khi các địa phương khác mới áp dụng mức 3 cùng thời điểm. Đối với xe sản xuất từ năm 2022 đăng ký tại Hà Nội và TP.HCM, áp dụng mức 5 từ ngày 1/1/2027, tức sớm hơn 1 năm so với các địa phương khác.

Theo Bộ Xây dựng, quy định này có thể dẫn tới việc từ ngày 1/1/2026 một số xe sản xuất từ năm 2017 không đạt tiêu chuẩn mức 3 sẽ bị loại khỏi lưu hành toàn quốc, đồng thời một số xe sản xuất từ năm 2022 không đạt mức 4 cũng bị loại. Đến ngày 1/1/2028, xe sản xuất từ năm 2022 trở đi không đạt tiêu chuẩn mức 5 cũng sẽ bị loại khỏi lưu hành.

Tuy nhiên, xe sản xuất trước đó vẫn được phép lưu hành do áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức thấp hơn (mức 1, mức 2), dù thực tế các mức này có lượng phát thải chất gây ô nhiễm lớn hơn nhiều so với mức 4, mức 5. Điều này tạo ra tình trạng bất hợp lý khi xe có tiêu chuẩn phát thải cao (mức 4, 5) có thể bị loại bỏ còn xe phát thải lớn hơn (mức 1, 2) vẫn được lưu hành.

Hệ quả của quy định này có thể khiến người dân ưu tiên sử dụng xe đời cũ hơn vì chi phí duy trì tiêu chuẩn phát thải cho xe đời cũ thấp hơn so với xe đời mới, đồng thời rủi ro bị loại khỏi lưu hành của xe đời cũ cũng thấp hơn.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị cân nhắc lùi thời hạn áp dụng tiêu chuẩn mức 5 đối với xe sản xuất từ năm 2022 sang ngày 1/1/2028, phù hợp với Quyết định số 19/2024/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về tiêu chuẩn khí thải xe ô tô nhập khẩu đã qua sử dụng, trong đó xe nhập khẩu đã qua sử dụng với năm sản xuất không quá 5 năm phải đáp ứng tiêu chuẩn mức 4 trở lên mới được nhập khẩu.

Siết khí thải xe ô tô phải đồng bộ và có lộ trình

TS Hoàng Dương Tùng - Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường - nhận xét siết chặt tiêu chuẩn khí thải của ô tô và xe máy là cần thiết trong bối cảnh ô nhiễm môi trường ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM đáng báo động.

Nhiều nước trên thế giới đã sử dụng công cụ kỹ thuật thông qua tiêu chuẩn khí thải, nếu kiểm tra xe không đạt thì sẽ không được lưu hành chứ không phải có được vào thành phố hay không.

Phùng Tiến./.