Ngày 26/8/2026, các thông tin về môi trường, khí hậu và phòng, chống thiên tai cho thấy những tác động ngày càng rõ của thời tiết cực đoan đối với sản xuất và đời sống. Từ hội thảo về giải pháp sản xuất nông nghiệp giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu tại Bắc Ninh đến tình trạng sạt lở, ngập lụt và cháy rừng được Thông tấn xã Việt Nam phản ánh, một yêu cầu chung đang được đặt ra là chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng, sản xuất và hệ sinh thái.

(Nguồn: Internet)

Ngày 26/8, Trung tâm Khuyến nông, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội thảo “Giải pháp sản xuất nông nghiệp nhằm giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu” tại xã Liên Bão. Hội thảo có sự tham gia của các cơ quan chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học, địa phương, hợp tác xã và nông dân, tập trung trao đổi về đổi mới phương thức sản xuất, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao khả năng thích ứng của nông nghiệp trước những diễn biến ngày càng phức tạp của khí hậu.

Thực tế sản xuất cho thấy biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng và tính ổn định của nông nghiệp. Trong khi đó, một số phương thức canh tác chưa hợp lý như sử dụng phân bón chưa phù hợp, tưới tiêu lãng phí hoặc xử lý rơm rạ không đúng kỹ thuật vừa làm tăng chi phí sản xuất, vừa góp phần gia tăng phát thải khí nhà kính. Vì vậy, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng cần được thực hiện đồng thời ngay trong quá trình sản xuất.

Một trong những điểm đáng chú ý tại Bắc Ninh là việc đưa thông tin khí tượng thủy văn trở thành một nguồn dữ liệu phục vụ sản xuất. Các bản tin dự báo, cảnh báo về nhiệt độ, mưa, độ ẩm và các hiện tượng thời tiết bất lợi giúp người dân chủ động bố trí thời vụ, điều chỉnh tưới tiêu, sử dụng phân bón và bảo vệ cây trồng. Khi được kết hợp với dữ liệu về đất đai, nguồn nước và cây trồng, thông tin khí tượng thủy văn có thể hỗ trợ chuyển từ phương thức sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên dữ liệu.

Cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thời tiết cực đoan diễn biến phức tạp. Cũng trong ngày 26/8, TTXVN phản ánh tình hình mưa lớn, ngập lụt, sạt lở tại nhiều địa phương sau ảnh hưởng của bão số 4. Tính đến 8 giờ ngày 26/8, mưa lũ và sạt lở đã làm 2 người chết, 3 người bị thương; hàng nghìn nhà bị ngập hoặc hư hỏng. Đáng chú ý, hơn 24.200 ha lúa, hoa màu bị ngập, ảnh hưởng; gần 9.300 ha cây trồng bị thiệt hại và hơn 1.000 ha nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng.

Những con số trên cho thấy thiên tai không chỉ gây thiệt hại trước mắt về tài sản mà còn tác động trực tiếp đến năng lực sản xuất và sinh kế của người dân. Đối với nông nghiệp, khi thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất và cường độ khó dự báo, yêu cầu đặt ra không chỉ là khắc phục thiệt hại mà phải nâng cao khả năng chống chịu ngay từ trước mùa vụ. Điều này đòi hỏi kết hợp giữa dự báo khí tượng thủy văn, quy hoạch vùng sản xuất, hệ thống thủy lợi, lựa chọn giống và điều chỉnh phương thức canh tác.

Một vấn đề khác cũng được TTXVN phản ánh ngày 26/8 là tình trạng sạt lở bờ sông, kênh, rạch tại Đồng Tháp diễn biến phức tạp. Địa phương đang triển khai cả giải pháp cấp bách và lâu dài, trong đó khuyến khích các giải pháp “thuận thiên”, khôi phục thảm thực vật ven sông, kênh, rạch theo hướng “kè xanh” tại những khu vực phù hợp. Đồng thời, tỉnh tăng cường kiểm tra, xử lý hoạt động khai thác cát trái phép, xây dựng công trình gần bờ và các hành vi làm thay đổi dòng chảy.

Cách tiếp cận này cho thấy phòng, chống thiên tai ngày càng được đặt trong mối quan hệ với quản lý tài nguyên và bảo vệ hệ sinh thái. Đối với sạt lở, giải pháp công trình có thể cần thiết tại những khu vực nguy hiểm, nhưng về lâu dài, việc kiểm soát các hoạt động làm thay đổi dòng chảy, bảo vệ hành lang sông và khôi phục thảm thực vật cũng có vai trò quan trọng. Việc chủ động di dời người dân tại các khu vực đặc biệt nguy hiểm, đồng thời bảo đảm sinh kế sau di dời, cũng là một phần của giải pháp thích ứng bền vững.

Trong khi đó, tại Đắk Lắk, ngày 26/8, TTXVN đưa tin lực lượng chức năng đang thống kê thiệt hại sau vụ cháy rừng tại xã Sông Hinh. Vụ cháy xảy ra từ chiều 24/8, với gần 160 người gồm quân đội, công an, kiểm lâm, dân quân và người dân tham gia dập lửa. Sự việc một lần nữa cho thấy yêu cầu tăng cường theo dõi điều kiện thời tiết, cảnh báo nguy cơ cháy và chủ động bảo vệ rừng trong bối cảnh khí hậu có nhiều diễn biến bất thường.

Từ sản xuất nông nghiệp đến quản lý rừng và phòng, chống sạt lở, điểm chung nổi bật là vai trò của dữ liệu, dự báo và khả năng chủ động phòng ngừa. Nếu thông tin khí tượng thủy văn được đưa vào quyết định sản xuất, các nguy cơ thiên tai được nhận diện sớm và hệ sinh thái được bảo vệ ngay từ đầu, thiệt hại có thể được hạn chế đáng kể.

Đây cũng là hướng phù hợp với quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và phát thải thấp. Tại Bắc Ninh, cơ quan quản lý xác định các giải pháp thời gian tới cần đồng thời hướng tới ba mục tiêu: giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường; nâng cao hiệu quả kinh tế, chất lượng nông sản; và gia tăng thu nhập bền vững cho người dân.

Để thực hiện được các mục tiêu này, bên cạnh chính sách hỗ trợ, cần tiếp tục tăng cường chuyển giao khoa học, công nghệ, phát triển các mô hình sản xuất phù hợp với từng vùng sinh thái và nâng cao năng lực của hợp tác xã, người dân. Đồng thời, dữ liệu khí tượng thủy văn cần được kết nối với dữ liệu đất đai, nguồn nước, cây trồng và thiên tai để hình thành các công cụ hỗ trợ ra quyết định hiệu quả hơn.

Những diễn biến trong ngày 26/8 cho thấy biến đổi khí hậu và thiên tai không còn là vấn đề chỉ được xử lý sau khi xảy ra sự cố. Từ giảm phát thải trên đồng ruộng, sử dụng thông tin dự báo trong sản xuất đến phòng ngừa sạt lở và bảo vệ rừng, yêu cầu xuyên suốt là chủ động nhận diện rủi ro, tăng cường khả năng chống chịu và quản lý tài nguyên dựa trên cơ sở khoa học. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để bảo vệ môi trường, ổn định sinh kế và hướng tới phát triển bền vững trong điều kiện khí hậu ngày càng biến động.

Phùng Tiến tổng hợp tin bài./.